Busturialdeko Hitza

Ekainaren 22ra arte izango da ikusgai `Ringelblum artxiboa: Varsoviako ghettoaren ezkutuko historia´ erakusketa Bakearen Museoan. Erakusketa horrek Poloniako okupazio nazian gertatutakoa berreraiki du.

Hain zuzen ere, oso ezaguna izan zen Shoa (holokaustoa) berreraiki dute erakusketa horren bitartez, eta Poloniako okupazio nazian gertatutakoa ulertzeko funtsezkoa den episodio bat da. Emanuel Ringelblum (1900-1944) historiagile judu-poloniarrak egindako artxiboan dago oinarrituta.

Zortzi gune ditu Bakearen Museoan ikusgai dagoen erakusketak, eta 55 faksimilez osatuta dago: Varsoviako ghettoaren artxiboko argazkiak, marrazkiak, agiriak eta objektuen erreprodukzioak daude erakusgai. Pieza horiez eta azalpen panelez gain, artxibokoak ez diren material osagarri batzuk osatzen dute erakusketa; hala nola, argazkiak eta mapak.

Kazetari lana

Katarzyna Olszewska Sonnenberg eta Sergio Trigan dira erakusketa horretako komisarioak. Triganek berak azaldutakoaren arabera, «erakusketa holokaustoko gertakizun errealetara hurbiltzen da, Ringelblumek eta haren kolaboratzaileek egin zuten lanaren bitartez». Artxiboaren berezitasuna kontakizunetan dagoela dio Triganek: «Artxiboaren egileek lekukoek kontatu legez jaso dituzte testigantzak, horiei ezer gehitu barik. Kontatzen zioten horretaz idatzi nahi zuen, soil-soilik». Historialaria zen bera, eta kazetari lana egin zuen. «Han gertatutakoa kontatu ahal izateko beste material batzea izan zen Emanuel Ringelblumen asmoa».

1999. urtean Unescok gizateriaren ondare dokumental deklaratu zuen Varsoviako ghettoaren artxiboa, eta gaur egun Varsoviako (Polonia) Historia Juduaren Institutuan dago gordeta.